پارگی دیسک گردن یکی از مشکلات شایع ستون فقرات است که میتواند منجر به گردن درد شدید، بیحسی و کاهش عملکرد حرکتی شود. این مشکل اغلب به دلیل افزایش سن، سبک زندگی نامناسب، حرکات نادرست و یا آسیب های ناگهانی ایجاد میشود. دیسک های بین مهرهای ساختارهای نرم و ژلاتینی هستند که بین مهرههای ستون فقرات قرار دارند و نقش جذب فشار و ایجاد انعطاف پذیری را بر عهده دارند. پارگی دیسک گردن زمانی رخ میدهد که لایه بیرونی دیسک (آنولوس فیبروزوس) آسیب ببیند و هسته داخلی آن (نوکلئوس پالپوزوس) از جای خود خارج شود.
این وضعیت میتواند به ریشه های عصبی اطراف فشار وارد کند و باعث درد، التهاب و اختلالات حرکتی شود. شدت این عارضه میتواند از یک درد خفیف تا ناتوانی در حرکت گردن متغیر باشد. فیزیوتراپی یکی از بهترین روشهای درمان غیرجراحی این عارضه است که در کلینیک فیزیوتراپی در شریعتی ارائه می شود.
دلایل پارگی دیسک گردن
دلایل متعددی میتوانند در بروز این مشکل نقش داشته باشند که برخی از آن ها شامل موارد زیر هستند:
۱. افزایش سن
با افزایش سن، دیسکهای بینمهرهای آب خود را از دست میدهند و خاصیت انعطاف پذیری آنها کاهش مییابد. این موضوع باعث افزایش احتمال ترکخوردگی و پارگی دیسک میشود.
۲. حرکات نامناسب و فشار بیش از حد
بلند کردن اجسام سنگین، خم شدنهای مکرر، حرکات ناگهانی گردن و نشستن طولانی مدت در وضعیت نامناسب از عوامل مهم ایجاد پارگی دیسک گردن هستند.
۳. آسیبهای ناگهانی
تصادفات رانندگی، سقوط از ارتفاع و ضربات مستقیم به گردن میتوانند باعث آسیب به دیسکهای بینمهرهای شوند.
۴. عوامل ژنتیکی
برخی افراد به دلیل سابقه خانوادگی مستعد ابتلا به مشکلات دیسک گردن هستند.
۵. سبک زندگی نامناسب
عدم فعالیت بدنی، اضافه وزن، استعمال دخانیات و رژیم غذایی نامناسب از عواملی هستند که میتوانند سلامت دیسکهای بینمهرهای را به خطر بیندازند.
علائم پارگی دیسک گردن
علائم این مشکل بسته به شدت و محل پارگی متفاوت هستند اما رایجترین آنها شامل موارد زیر است:
- درد شدید در ناحیه گردن که ممکن است به شانهها، بازوها و حتی دستها انتشار پیدا کند.
- بیحسی یا احساس گزگز در دستها و انگشتان.
- کاهش قدرت عضلانی و ضعف در بازوها.
- کاهش دامنه حرکتی گردن و سفتی آن.
- سردردهای مکرر که ناشی از فشار بر اعصاب گردنی هستند.
تشخیص این مشکل معمولاً از طریق روشهای زیر انجام میشود:
معاینه فیزیکی: بررسی دامنه حرکتی گردن، نقاط حساس به درد و قدرت عضلات.
تصویربرداری پزشکی: امآرآی (MRI) و سیتی اسکن (CT Scan) به پزشکان کمک میکند تا میزان آسیبدیدگی دیسک را ارزیابی کنند.
تست الکترومیوگرافی (EMG): بررسی عملکرد اعصاب و عضلات برای تشخیص میزان فشار وارده بر اعصاب.
روشهای درمانی پارگی دیسک گردن
۱. درمانهای غیرجراحی
در بسیاری از موارد، درمانهای غیرجراحی میتوانند به بهبود این عارضه کمک کنند:
استراحت و کاهش فعالیتهای شدید: اجتناب از حرکات ناگهانی و استراحت کافی به کاهش التهاب کمک میکند.
داروهای ضدالتهابی و شلکننده عضلانی: این داروها به کاهش درد و التهاب کمک میکنند.
تزریق استروئید: در برخی موارد پزشکان از تزریق استروئید برای کاهش التهاب و تسکین درد استفاده میکنند.
فیزیوتراپی: تمرینات فیزیوتراپی به افزایش قدرت عضلات گردن، کاهش فشار بر دیسک و بهبود حرکت گردن کمک میکند.
۲. درمانهای جراحی
در صورتی که روشهای غیرجراحی مؤثر نباشند و علائم بیمار شدید باشد، جراحی ممکن است لازم شود. رایجترین روشهای جراحی شامل:
دیسککتومی: برداشتن دیسک آسیبدیده و جایگزینی آن با یک دیسک مصنوعی.
لامینکتومی: برداشتن بخشی از استخوان مهره برای کاهش فشار بر اعصاب.
تمرینات فیزیوتراپی
تمرینات فیزیوتراپی نقش مهمی در بهبود و کاهش علائم پارگی دیسک گردن دارند. برخی از تمرینات مفید شامل:
حرکات کششی گردن: کمک به کاهش سفتی و افزایش انعطافپذیری گردن.
تمرینات تقویتی عضلات گردن: افزایش قدرت عضلات برای کاهش فشار روی دیسکها.
تمرینات تعادلی و پوسچرال: بهبود وضعیت بدن و کاهش فشارهای نامناسب بر گردن.
روشهای پیشگیری از پارگی دیسک گردن
برای جلوگیری از این مشکل، رعایت نکات زیر ضروری است:
حفظ وضعیت مناسب بدن هنگام نشستن و ایستادن.
اجتناب از بلند کردن اجسام سنگین به شکل نادرست.
انجام تمرینات ورزشی منظم برای تقویت عضلات گردن و پشت.
اجتناب از استفاده طولانیمدت از موبایل و کامپیوتر در وضعیت نامناسب.
تغذیه سالم و مصرف کافی آب برای حفظ سلامت دیسکها.
سوالات متداول
پارگی دیسک گردن چقدر خطرناک است؟
شدت این مشکل به میزان آسیب و فشار وارده بر اعصاب بستگی دارد و در برخی موارد ممکن است نیاز به جراحی داشته باشد.
آیا پارگی دیسک گردن با فیزیوتراپی درمان میشود؟
بله، در بسیاری از موارد فیزیوتراپی میتواند به کاهش درد و بهبود حرکت گردن کمک کند.
چقدر طول میکشد تا این آسیب بهبود یابد؟
مدت زمان بهبود بستگی به شدت آسیب دارد، اما معمولاً با درمان مناسب بین چند هفته تا چند ماه بهبود مییابد.
آیا ماساژ برای پارگی دیسک مفید است؟
ماساژ میتواند به کاهش تنش عضلانی کمک کند، اما باید توسط متخصص انجام شود.
چه ورزشهایی برای تقویت گردن توصیه میشود؟
تمرینات کششی، یوگا و حرکات تقویتی مخصوص گردن برای پیشگیری و بهبود این مشکل مفید هستند.
