درد سیاتیک در بارداری یک عارضه شایع است که بسیاری از مادران باردار تجربه می کنند. در حالی که بسیاری از مادران باردار ناراحتیهای رایجی مانند کمردرد و تورم پاها را تجربه میکنند، برخی ممکن است دچار سیاتیک شوند، وضعیتی که مشخصه آن درد شدید و شدیدی است که از کمر به پایین تا پاها منتشر می شود. درد سیاتیک در بارداری می تواند آزاردهنده باشد و بر تحرک، خواب و کیفیت کلی زندگی تأثیر بگذارد.
سیاتیک وضعیتی است که در اثر تحریک یا فشرده شدن عصب سیاتیک، طولانی ترین عصب بدن، ایجاد می شود. این عصب از قسمت تحتانی ستون فقرات، از باسن و پایین هر دو پا عبور می کند. هنگامی که تحریک می شود، باعث درد، بی حسی یا ضعف در کمر و پاها می شود.
در طول بارداری، چندین تغییر فیزیولوژیکی رخ می دهد که ممکن است به فشرده سازی عصب سیاتیک منجر شود:
- تغییرات هورمونی – بدن ریلکسین ترشح می کند، هورمونی که رباط ها را شل می کند تا برای زایمان آماده شود. این می تواند باعث بی ثباتی در لگن و فشار بر روی عصب سیاتیک شود.
- افزایش وزن – افزایش وزن بدن باعث افزایش فشار به کمر و ستون فقرات می شود و خطر فشردگی عصب را افزایش می دهد.
- بزرگ شدن رحم – با رشد رحم، ممکن است به عصب سیاتیک فشار بیاورد و منجر به درد و ناراحتی شود.
- تغییرات وضعیتی – کودک در حال رشد مرکز ثقل بدن را جابجا می کند و باعث تغییر وضعیت بدنی می شود که ممکن است فشار بیشتری به کمر و عصب سیاتیک وارد کند.
علائم درد سیاتیک در بارداری
1. درد تیز و انتشاری
از قسمت پایین کمر یا باسن شروع می شود و به سمت پایین یک یا هر دو پا حرکت می کند.
درد ممکن است مانند یک شوک الکتریکی، سوزش یا احساس چاقو احساس شود.
2. بی حسی و گزگز پا و سایر اندام ها
برخی از زنان بی حسی، سوزن سوزن شدن یا ضعف در پای آسیب دیده را تجربه می کنند.
این می تواند ایستادن، راه رفتن یا نشستن طولانی مدت را ناراحت کند.
3. مشکل در راه رفتن یا ایستادن
درد سیاتیک در بارداری ممکن است باعث ضعف در پاها شود و حرکت را دشوار کند.
درد ممکن است با فعالیت هایی مانند خم شدن، چرخاندن یا بلند کردن بدن بدتر شود.
4. تشدید درد در شب
بسیاری از زنان باردار متوجه می شوند که درد سیاتیک در شب تشدید می شود، به خصوص زمانی که به یک طرف دراز می کشند.
تغییر وضعیت خواب ممکن است کمی تسکین دهد.
علل درد سیاتیک در بارداری
عوامل متعددی در ایجاد درد عصب سیاتیک در دوران بارداری نقش دارند:
1. افزایش وزن و فشار روی ستون فقرات
وزن اضافی به دست آمده در دوران بارداری استرس ستون فقرات را افزایش می دهد و ممکن است عصب سیاتیک را تحت فشار قرار دهد. این امر به ویژه در سه ماهه سوم که جنین در سنگین ترین حالت خود قرار دارد صادق است.
2. بزرگ شدن رحم
همانطور که رحم رشد می کند، ممکن است به اعصاب مجاور از جمله عصب سیاتیک فشار بیاورد و منجر به درد و ناراحتی شود.
3. موقعیت کودک
قرار گرفتن نوزاد در رحم می تواند به درد سیاتیک کمک کند. به عنوان مثال، اگر سر کودک روی عصب سیاتیک قرار گیرد، می تواند باعث فشردگی شدید عصب شود.
4. وضعیت بدنی ضعیف
تغییر در مرکز ثقل به دلیل رشد کودک اغلب منجر به وضعیت نامناسب، افزایش فشار بر روی کمر و ایجاد درد سیاتیک می شود.
5. تغییرات هورمونی
هورمون ریلکسین برای آماده شدن برای زایمان، رباط ها و مفاصل را شل می کند. این ممکن است منجر به بی ثباتی ستون فقرات شود که منجر به فشرده سازی عصب و سیاتیک می شود.
6. عدم فعالیت بدنی
عدم تحرک در دوران بارداری می تواند منجر به ضعیف شدن عضلات، کاهش حمایت از ستون فقرات و افزایش احتمال درد سیاتیک شود.
روشهای درمان
اگرچه درد سیاتیک می تواند چالش برانگیز باشد، چندین درمان و درمان های خانگی می توانند تسکین دهند.
تمرینات و کشش های دوران بارداری
ورزش های ملایم می توانند به کاهش فشار روی عصب سیاتیک و بهبود حمایت از ستون فقرات کمک کنند. برخی از کشش های موثر عبارتند از:
کج شدن لگن – عضلات شکم را تقویت می کند و تنش کمر را از بین می برد.
کشش گربه-گاو – کمک به بهبود انعطاف پذیری ستون فقرات و کاهش فشار روی عصب سیاتیک.
کشش پیریفورمیس نشسته – عضله پیریفورمیس را که اغلب مسئول درد سیاتیک است هدف قرار می دهد.
لیفت ساق پا دراز کشیده – عضلات بیرونی ران را تقویت کرده و لگن را تثبیت می کند.
یوگا
یوگا به بهبود انعطاف پذیری، وضعیت بدنی و قدرت عضلانی کمک می کند و درد سیاتیک را کاهش می دهد. حرکات یوگای قبل از تولد مانند ژست کودک، ژست کبوتر و کشش پروانه می تواند مفید باشد.
کمپرس گرم و سرد درمانی
استفاده از کمپرس گرم در قسمت پایین کمر می تواند به شل شدن عضلات و بهبود گردش خون کمک کند. بسته های سرد می توانند التهاب را کاهش داده و ناحیه را بی حس کنند تا ناراحتی را کاهش دهند.
وضعیت خواب مناسب
برای جلوگیری از فشرده شدن عصب سیاتیک به پهلوی مخالف درد بخوابید.
از یک بالش بارداری استفاده کنید یا یک بالش را بین زانوهای خود قرار دهید تا ستون فقرات را تراز کرده و فشار را کاهش دهید.
شنا و آب درمانی
شنا به کاهش فشار روی مفاصل و ستون فقرات کمک می کند و باعث تسکین ملایم درد می شود. ورزشهای آبی همچنین میتوانند به تقویت عضلات پشت بدون فشار بر عصب سیاتیک کمک کنند.
سوالات متداول
1. آیا درد سیاتیک می تواند به نوزاد آسیب برساند؟
نه، درد سیاتیک به طور مستقیم به جنین آسیب نمی رساند، اما می تواند بارداری را ناراحت کند.
2. آیا پیاده روی به تسکین درد سیاتیک در بارداری کمک می کند؟
بله، راه رفتن ملایم می تواند گردش خون را بهبود بخشد و سفتی را کاهش دهد، اما از ایستادن طولانی یا راه رفتن روی سطوح سخت خودداری کنید.
3. آیا می توانم در دوران بارداری مسکن سیاتیک مصرف کنم؟
همیشه قبل از مصرف دارو در دوران بارداری با پزشک مشورت کنید. پاراستامول به طور کلی بی خطر است، اما تسکین درد قوی تری باید تحت نظارت پزشک مصرف شود.
4. سیاتیک بارداری چقدر طول می کشد؟
درد سیاتیک می تواند متفاوت باشد و از چند هفته تا چند ماه طول بکشد. اکثر زنان پس از زایمان تسکین می یابند.
5. آیا کمربند پشتیبان بارداری می تواند به سیاتیک کمک کند؟
بله، کمربندهای پشتیبان بارداری می توانند حمایت بیشتری از کمر داشته باشند و فشار روی عصب سیاتیک را کاهش دهند.
