کیفوز یک اختلال ستون فقرات است که با انحنای بیش از حد به جلو در قسمت فوقانی کمر مشخص می شود که منجر به حالت خمیده می شود. در حالی که انحنای خفیف در ستون فقرات قفسه سینه طبیعی است، کیفوز زمانی رخ می دهد که انحنای بیش از 50 درجه بزرگ شود. این عارضه می تواند افراد در هر سنی را تحت تاثیر قرار دهد، اگرچه در افراد مسن به دلیل تغییرات دژنراتیو ستون فقرات شایع تر است.
انواع مختلفی از کیفوز وجود دارد، از جمله:
وضعیتی – شایع ترین شکلی است که اغلب در نوجوانان به دلیل وضعیت بدنی نامناسب دیده می شود.
شوئرمن – تغییر شکل ساختاری که در آن مهره ها به طور غیر طبیعی رشد می کنند و منجر به منحنی سفت تر می شود.
مادرزادی – وضعیتی که در بدو تولد به دلیل رشد نامناسب ستون فقرات وجود دارد.
تشخیص و درمان زودرس کیفوز برای جلوگیری از عوارضی مانند کمردرد مزمن ، مشکلات تنفسی و کاهش تحرک ضروری است. فیزیوتراپی با بهبود وضعیت بدن، تقویت عضلات و افزایش انعطاف پذیری ستون فقرات، نقش حیاتی در مدیریت کیفوز دارد.
علل کیفوز
- عوامل مادرزادی: برخی از افراد با ناهنجاری های ستون فقرات به دنیا می آیند که منجر به کیفوز می شود. این بدشکلی ها اغلب با رشد بدتر می شوند.
- عادات وضعیتی: خم شدن، قوز کردن روی صفحه نمایش، و ارگونومی نامناسب می تواند به کیفوز وضعیتی، به ویژه در بزرگسالان جوان کمک کند.
- پوکی استخوان و پیری: ضعیف شدن استخوان به دلیل پوکی استخوان می تواند باعث شکستگی های فشاری شود که منجر به کیفوز، به ویژه در افراد مسن می شود.
- بیماری های عصبی عضلانی: اختلالاتی مانند دیستروفی عضلانی و فلج مغزی میتوانند عضلات ستون فقرات را ضعیف کرده و منجر به ناهنجاریهای خمیدگی شوند.
شدت علائم بسته به درجه انحنای ستون فقرات متفاوت است. علائم رایج عبارتند از:
- انحنای قابل مشاهده ستون فقرات: گرد شدن قابل توجه قسمت بالایی پشت.
- کمردرد و سفتی: ناراحتی مزمن ناشی از انحراف ستون فقرات و کشیدگی عضلات.
- کاهش انعطاف پذیری و تحرک: مشکل در انجام فعالیت های روزانه مانند خم شدن، بلند کردن یا ایستادن برای مدت طولانی.
- مشکلات تنفسی: در موارد شدید، کیفوز می تواند ریه ها را فشرده کند و کارایی تنفس را کاهش دهد.
متخصصان برای تشخیص کیفوز از این موارد استفاده می کنند :
- معاینه فیزیکی: ارزیابی وضعیت بدنی، انعطاف پذیری و تراز ستون فقرات.
- اشعه ایکس و اسکن MRI: آزمایش های تصویربرداری که انحنای ستون فقرات را ارزیابی می کند و شرایط زمینه ای را رد می کند.
- ارزیابی وضعیتی: بررسی تحرک ستون فقرات و قدرت عضلانی.
نقش فیزیوتراپی در درمان کیفوز
فیزیوتراپی یکی از موثرترین درمان های غیرجراحی کیفوز است. چندین مزیت را ارائه می دهد، از جمله:
- بهبود وضعیت بدن: تقویت عضلات وضعیتی برای حمایت از تراز ستون فقرات.
- افزایش تحرک ستون فقرات: افزایش انعطاف پذیری در نواحی قفسه سینه و کمر.
- تسکین درد: کاهش تنش و ناراحتی عضلانی.
- پیشگیری از پیشرفت: کاهش انحنای بیشتر ستون فقرات.
تکنیک های فیزیوتراپی
چندین تکنیک فیزیوتراپی برای مدیریت کیفوز استفاده می شود، از جمله:
- تمرینات تقویتی: متمرکز بر عضلات مرکزی، پشت و شانه.
- روتین های کششی: افزایش انعطاف پذیری ستون فقرات و کاهش سفتی عضلات.
- تکنیک های تصحیح وضعیت بدن: آموزش وضعیت صحیح نشستن، ایستادن و راه رفتن به افراد.
- درمان دستی: تکنیک های عملی برای تحرک ستون فقرات و کاهش تنش عضلانی.
فیزیوتراپیست ها تمرینات خاصی را برای بهبود تراز ستون فقرات توصیه می کنند، مانند:
- تمرینات اکستنشن توراسیک: تقویت عضلات پشت برای مقابله با انحنای رو به جلو.
- تمرینات تقویت کننده مرکزی: تقویت عضلات شکم و کمر برای حمایت بهتر از ستون فقرات.
- عقب نشینی تیغه شانه: بهبود وضعیت قسمت بالایی پشت و کاهش گرد شدن به جلو.
- یوگا و پیلاتس: افزایش انعطاف پذیری، تعادل، و ثبات هسته.
اصلاح شیوه زندگی برای مدیریت کیفوز
جدای از فیزیوتراپی، تغییرات سبک زندگی می تواند به مدیریت موثر کیفوز کمک کند:
تنظیمات ارگونومیک: استفاده از صندلی های نگهدارنده و میزهای ایستاده.
رژیم غذایی متعادل: مصرف غذاهای غنی از کلسیم برای حفظ سلامت استخوان ها.
سبک زندگی فعال: درگیر شدن در فعالیت بدنی منظم برای قوی نگه داشتن عضلات.
نقش بریس در درمان کیفوز
در برخی موارد، فیزیوتراپی به تنهایی ممکن است کافی نباشد، و ممکن است بریس به ویژه برای افراد جوانتر مبتلا به کیفوز ساختاری توصیه شود.
سوالات متداول
1. آیا این ناهنجاری با فیزیوتراپی به طور کامل درمان می شود؟
فیزیوتراپی می تواند به طور قابل توجهی کیفوز وضعیتی و موارد خفیف کیفوز ساختاری را بهبود بخشد، اما اصلاح کامل به شدت و علت زمینه ای بستگی دارد.
2. چه مدت طول می کشد تا با فیزیوتراپی شاهد بهبودی باشیم؟
با جلسات و تمرینات فیزیوتراپی مداوم، بسته به شرایط فرد، بهبود قابل توجهی در طی چند هفته تا چند ماه قابل مشاهده است.
3. آیا کیفوز باعث ناتوانی دائمی می شود؟
نوع شدید و درمان نشده می تواند منجر به درد مزمن، مشکلات تنفسی و محدودیت های حرکتی شود. با این حال، مداخله زودهنگام می تواند از ناتوانی دائمی جلوگیری کند.
4. اگر کیفوز دارم از چه نوع تمریناتی باید اجتناب کرد؟
فعالیتها و تمرینهایی که باعث خم شدن به جلو میشوند (مانند کرانچ، بلند کردن اجسام سنگین بدون فرم مناسب) باید با احتیاط و تحت نظارت حرفهای انجام شوند.
