آرتروز مچ پا (OA) یک بیماری دژنراتیو مفصل است که مفصل مچ پا را تحت تاثیر قرار می دهد و منجر به درد، سفتی و کاهش تحرک می شود. در حالی که آرتروز معمولاً مفاصل تحمل کننده وزن مانند زانو و باسن را تحت تاثیر قرار می دهد، مفصل مچ پا کمتر تحت تاثیر قرار می گیرد. با این حال، زمانی که اتفاق می افتد، می تواند به طور قابل توجهی بر کیفیت زندگی یک فرد تأثیر بگذارد. فیزیوتراپی در ظفر و تمرینات ورزشی نقش مهمی در درمان انواع آرتروز دارد.

آرتروز مچ پا با تجزیه تدریجی غضروف – بافت محافظی که انتهای استخوان ها را در یک مفصل محافظت می کند، مشخص می شود. در مفصل مچ پا، این غضروف حرکت صاف بین استخوان ساق پا (استخوان ساق پا)، نازک نی (استخوان خارجی پایین ساق پا) و تالوس (استخوان مچ پا) را امکان پذیر می کند. وقتی غضروف خراب می‌شود، استخوان‌ ها شروع به سایش روی یکدیگر می‌کنند که منجر به درد، التهاب و آسیب تدریجی مفصل می‌شود.

بر خلاف آرتروز اولیه که اغلب به دلیل افزایش سن و استعداد ژنتیکی ایجاد می شود، آرتروز مچ پا معمولاً پس از سانحه است. این بدان معنی است که اغلب به دنبال یک آسیب، مانند شکستگی، پارگی رباط یا بی ثباتی مزمن ایجاد می شود. چنین آسیبی بیومکانیک طبیعی مفصل را مختل می کند و سایش و پارگی غضروف را تسریع می کند.

تشخیص آرتروز مچ پا شامل ترکیبی از ارزیابی بالینی، تصویربرداری و ارزیابی عملکردی است:

تاریخچه پزشکی و معاینه فیزیکی – قبل از ارزیابی تحرک و ثبات مفصل، پزشک علائم، آسیب‌های گذشته و هر عامل مستعد کننده را بررسی می‌کند.

اشعه ایکس – این عکس ها دید واضحی از باریک شدن فضای مفصل، خارهای استخوانی و سایر تغییرات دژنراتیو ارائه می دهند.

تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (MRI) – MRI ممکن است برای ارزیابی دقیق آسیب غضروف و بافت نرم توصیه شود.

اسکن توموگرافی کامپیوتری (CT) – سی تی اسکن تصاویری با وضوح بالا از ساختارهای استخوانی ارائه می دهد که به ارزیابی تغییرات پیشرفته آرتریت کمک می کند.

آسپیراسیون مفصل – در صورت نیاز، ممکن است مایع برای تجزیه و تحلیل از مفصل استخراج شود، به ویژه برای رد شرایط التهابی مانند آرتریت روماتوئید.

علل و عوامل خطر آرتروز مچ پا

عوامل متعددی در ایجاد آرتروز مچ پا نقش دارند:

آسیب های پس از سانحه – شکستگی های قبلی یا پیچ خوردگی های شدید در ناحیه مچ پا می تواند ثبات مفصل را مختل کند و منجر به افزایش فشار بر غضروف شود.

افزایش سن – اگرچه آرتروز مچ پا در افراد مسن در مقایسه با OA زانو یا لگن کمتر شایع است، پیری به زوال غضروف کمک می کند.

چاقی – اضافه وزن بدن باعث افزایش فشار روی مفصل مچ پا می شود، تجزیه غضروف را تسریع می کند و علائم را بدتر می کند.

ناهنجاری‌های مادرزادی یا رشدی – شرایطی مانند صافی کف پا یا مفاصل نامناسب می‌تواند منجر به توزیع ناهموار وزن شود و باعث انحطاط اولیه شود.

استرس مکرر و فشار شغلی – ورزشکاران، کارگران یدی و افرادی که فشار بیش از حد به مچ پا وارد می کنند در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به آرتروز هستند.

آرتریت التهابی – آرتریت روماتوئید و سایر شرایط التهابی سیستمیک می تواند افراد را مستعد ابتلا به استئوآرتریت ثانویه مچ پا کند.

علائم آرتروز مچ پا

درد و حساسیت – ناراحتی معمولاً در عمق مفصل احساس می شود و ممکن است با فعالیت تشدید شود.

سفتی – دامنه حرکتی محدود، به ویژه پس از دوره های عدم فعالیت، یک شکایت رایج است.

تورم و التهاب – مفصل ممکن است به دلیل التهاب بافت های اطراف متورم شود.

بی ثباتی مفصل – ضعیف شدن ساختارهای نگهدارنده ممکن است باعث شود که مچ پا از بین برود و منجر به افتادن یا صدمات بیشتر شود.

کرپیتوس – احساس ساییدن یا کلیک در حین حرکت می تواند نشان دهنده زوال غضروف باشد.

خارهای استخوانی – بدن ممکن است برای جبران از دست دادن غضروف، رشد استخوان اضافی (استئوفیت) ایجاد کند که به درد و سفتی کمک می کند.

گزینه های درمانی برای آرتروز مچ پا

درمان OA مچ پا بر تسکین علائم، بهبود عملکرد و کند کردن پیشرفت بیماری تمرکز دارد. استراتژی های مدیریت از درمان های محافظه کارانه تا مداخلات جراحی را شامل می شود.

درمان های غیر جراحی

اصلاح سبک زندگی – مدیریت وزن و تنظیم فعالیت می تواند استرس روی مفصل را کاهش دهد و علائم را کاهش دهد.

فیزیوتراپی – تمرینات تقویتی و انعطاف پذیری به حفظ عملکرد و ثبات مفصل کمک می کند.

دستگاه‌های ارتوتیک – کفی‌های سفارشی، مچ‌بندها و کفش‌های حمایتی می‌توانند هم ترازی مفصل را افزایش داده و فشار را کاهش دهند.

داروها – تسکین درد اغلب با استفاده از موارد زیر حاصل می شود:

داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی (NSAIDs) مانند ایبوپروفن.

استامینوفن برای تسکین درد خفیف تا متوسط.

تزریق کورتیکواستروئید برای کاهش التهاب در موارد شدید.

تزریق هیالورونیک اسید – این تزریق ها ممکن است روانکاری و علائم موقتی را ایجاد کنند.

درمان های جراحی

هنگامی که درمان‌های محافظه‌کارانه نمی‌توانند تسکین دهند، ممکن است گزینه‌های جراحی در نظر گرفته شوند:

آرتروسکوپی – یک روش کم تهاجمی که در آن غضروف ها و قطعات استخوان آسیب دیده برای بهبود عملکرد مفصل برداشته می شوند.

استئوتومی – تنظیم مجدد استخوان ها برای توزیع مجدد وزن و کاهش استرس روی مفصل آسیب دیده.

فیوژن مچ پا (آرترودزیس) – روشی که استخوان ساق پا و تالوس را با هم ترکیب می کند و حرکت در مفصل را از بین می برد اما باعث تسکین درد می شود.

جایگزینی کامل مچ پا (آرتروپلاستی) – جایگزینی مفصل مچ پا با ایمپلنت مصنوعی، حفظ تحرک و عملکرد.