تراکشن کمر و گردن یکی از روشهای غیرتهاجمی و موثر برای درمان دردهای مزمن اسکلتی-عضلانی است. بسیاری از افراد به دلیل سبک زندگی ناسالم، کارهای پشت میزنشینی، و یا فعالیت های سنگین، با دردهایی در ناحیه کمر و گردن مواجه هستند که زندگی روزمرهشان را تحت تأثیر قرار میدهد. در چنین شرایطی، تراکشن بهعنوان یک راهکار علمی و مطمئن وارد میدان میشود.
تراکشن کمر و گردن یا کشش ستون فقرات، با ایجاد فاصله بین مهرهها و کاهش فشار روی دیسکها و اعصاب، به تسکین درد کمک میکند. این روش نهتنها برای بهبود دیسکهای بیرونزده مفید است، بلکه میتواند در کاهش اسپاسم عضلانی، افزایش گردش خون، و بهبود تحرک هم نقش کلیدی ایفا کند.
امروزه، بسیاری از مراکز درمانی از دستگاه های پیشرفته برای انجام تراکشن کمر و گردن استفاده میکنند، اما در عین حال، نسخههای خانگی و سادهتری نیز وجود دارد که با رعایت اصول ایمنی میتوان در منزل استفاده کرد. در ادامه این مقاله، قصد داریم بهصورت جامع به بررسی ابعاد مختلف تراکشن کمر و گردن بپردازیم و مزایا، روشها، مخاطبین مناسب، و حتی عوارض احتمالی آن را زیر ذرهبین قرار دهیم.
تراکشن کمر و گردن چیست؟
تراکشن در واقع یک روش درمانی است که در آن، با استفاده از نیروی کشش، فشار بین مهرههای ستون فقرات کاهش مییابد. این کار باعث میشود فضای بیشتری برای دیسک های بین مهرهای ایجاد شده و در نتیجه، اعصاب فشرده شده آزاد شوند. در سادهترین حالت، تصور کنید وقتی که یک فنر بیش از حد فشرده شده را کمی باز میکنید، فشار داخلی آن کاهش مییابد؛ تراکشن هم همین کار را با ستون فقرات انجام میدهد.
هدف اصلی از تراکشن، بازسازی وضعیت طبیعی ستون فقرات و کاهش فشردگیهای غیرطبیعی است. این روش معمولا در درمان آسیبهای گردن و کمر، دیسکهای بیرون زده، اسپاسم عضلانی، و حتی سردردهای تنشی مورد استفاده قرار میگیرد. بسته به شرایط بیمار، تراکشن میتواند به صورت دستی توسط متخصص فیزیوتراپی، با دستگاههای مکانیکی، یا حتی در منزل انجام شود.
یکی از دلایلی که تراکشن کمر و گردن را از سایر روشها متمایز میکند، غیرتهاجمی بودن آن است. برخلاف جراحی که نیاز به بیهوشی، برش، و دوران نقاهت دارد، تراکشن در اغلب موارد بدون درد، و با کمترین ریسک انجام میشود. البته باید توجه داشت که انجام آن باید تحت نظر پزشک یا متخصص فیزیوتراپی باشد، زیرا هرگونه استفاده ناصحیح میتواند منجر به آسیب بیشتر شود.
انواع تراکشن کمر و گردن
تراکشن بهصورت کلی در چند نوع مختلف ارائه میشود که هرکدام بسته به نوع آسیب، شرایط جسمی بیمار، و هدف درمانی مورد استفاده قرار میگیرند:
مکانیکی
در این نوع، از دستگاههای پیشرفته برای کشیدن مهرههای ستون فقرات استفاده میشود. دستگاه تراکشن مکانیکی قابل برنامهریزی است و میتواند با دقت بالا نیروی کشش را تنظیم کند. این روش بیشتر در مراکز درمانی یا کلینیکهای فیزیوتراپی انجام میشود و برای افرادی که نیاز به درمان طولانیمدت دارند بسیار موثر است.
دستی
در این نوع، فیزیوتراپیست با استفاده از دست خود نیروی کشش را به ستون فقرات وارد میکند. تراکشن دستی برای بررسی واکنش اولیه بدن نسبت به تراکشن و در مراحل ابتدایی درمان کاربرد دارد. همچنین در جلسات اولیه که باید میزان کشش بهصورت تدریجی افزایش یابد، این روش ارجحتر است.
مزایای تراکشن کمر و گردن
تراکشن گردن و کمر با هدف بازگرداندن عملکرد طبیعی ستون فقرات و بهبود کیفیت زندگی بیماران طراحی شده است. اما واقعاً چه مزایایی دارد که باعث شده این روش تا این حد محبوب شود؟ در ادامه مهمترین مزایای آن را بررسی میکنیم:
کاهش درد
یکی از اصلیترین مزایای تراکشن، کاهش درد است. تراکشن با کاهش فشار از روی اعصاب فشرده شده، باعث تسکین دردهای تیرکشنده، بیحسی یا گزگز در اندامها میشود. این روش برای افرادی که از دردهای مزمن در ناحیه کمر و گردن رنج میبرند، یک راهکار موثر و غیرتهاجمی محسوب میشود.
افزایش جریان خون
وقتی مهرهها کشیده میشوند، فضای بیشتری برای جریان خون ایجاد میشود. این موضوع باعث تغذیه بهتر بافتها و ترمیم سریعتر آسیبها میشود. همچنین افزایش گردش خون در ناحیه گردن و کمر به بهبود عملکرد عصبی و عضلانی نیز کمک میکند.
بهبود تحرک
تراکشن باعث کاهش سفتی عضلات و بهبود دامنه حرکتی مفاصل میشود. افرادی که به دلیل درد یا اسپاسم، در حرکت دچار محدودیت شدهاند، پس از چند جلسه تراکشن شاهد بهبود قابل توجهی در حرکت و انعطافپذیری بدن خود هستند.
کاهش نیاز به دارو
استفاده مکرر از مسکنها و داروهای ضدالتهاب ممکن است عوارض جانبی متعددی داشته باشد. تراکشن بهعنوان یک درمان طبیعی، نیاز به مصرف دارو را کاهش میدهد و در بسیاری از موارد جایگزین مصرف مداوم داروهای ضد درد میشود.
کاربرد تراکشن در درمان دیسک کمر و گردن
یکی از رایجترین دلایلی که افراد به سراغ تراکشن میروند، دیسک بینمهرهای است. وقتی صحبت از دیسک کمر یا گردن به میان میآید، درواقع منظور بیرونزدگی یا پارگی دیسکهایی است که بین مهرههای ستون فقرات قرار دارند و نقش جذب فشار و ضربه را ایفا میکنند. با بیرون زدن این دیسکها، فشار زیادی روی اعصاب مجاور وارد میشود که منجر به درد، بیحسی یا حتی اختلال حرکتی در اندامها میگردد.
تراکشن کمر و گردن، با ایجاد فاصله بین مهرهها، فضای فیزیکی لازم برای بازگشت دیسک به محل طبیعی خود را فراهم میکند. این فرایند به کاهش فشار بر روی ریشههای عصبی کمک میکند و باعث تسکین تدریجی علائم دردناک میشود. برای مثال، در دیسک گردن، تراکشن میتواند درد شانه، بازو و حتی انگشتان را کاهش دهد، در حالی که در دیسک کمر، درد سیاتیکی که تا ساق پا کشیده میشود، به مرور کمتر میشود.
نکته مهم اینجاست که تراکشن به تنهایی نمیتواند دیسک آسیبدیده را “درمان” کند، بلکه بهعنوان بخشی از برنامه کلی توانبخشی عمل میکند. معمولا پزشک یا فیزیوتراپیست، تراکشن را در کنار تمرینات ورزشی، ماساژ درمانی، و اصلاح سبک زندگی توصیه میکند. در بسیاری از موارد، بیمارانی که به طور منظم جلسات تراکشن را پیگیری کردهاند، موفق به جلوگیری از عمل جراحی شدهاند.
درمان دیسک با تراکشن نیاز به ارزیابی دقیق دارد. اینکه چه مقدار کشش اعمال شود، در چه زاویهای، و به مدت چند دقیقه، تماما باید بر اساس شدت آسیب، قد و وزن بیمار، و وضعیت کلی ستون فقرات مشخص شود. از اینرو، تراکشن خودسرانه یا بدون تجویز میتواند به وخامت آسیب منجر شود.
چه افرادی کاندید مناسب برای کشش ستون فقرات هستند؟
تراکشن برای همه مناسب نیست، اما در برخی شرایط، میتواند نتایج فوقالعادهای ارائه دهد. شناخت اینکه چه افرادی از تراکشن سود میبرند، میتواند به تصمیمگیری بهتر کمک کند:
افراد دچار فتق یا بیرونزدگی دیسک
افرادی که دیسک بین مهرهای آنها بهدلایل مختلفی دچار جابجایی یا بیرونزدگی شده، بهویژه در مراحل اولیه، از جمله مناسبترین گزینهها برای درمان با تراکشن هستند. کشش باعث کاهش فشار از روی دیسک و ایجاد فضای بازتر بین مهرهها میشود.
افرادی با اسپاسم و گرفتگی عضلانی
در افرادی که از سفتی و اسپاسم شدید عضلات گردن یا کمر رنج میبرند، تراکشن میتواند با کاهش تنش عضلانی و افزایش جریان خون، به تسکین درد کمک کند. عضلات پس از تراکشن، شلتر و قابل حرکتتر میشوند.
افرادی که دچار درد ریشهای عصبی هستند
دردهای ریشهای ناشی از فشار روی اعصاب ستون فقرات، مثل درد سیاتیک یا درد تیرکشنده در بازوها، معمولاً با تراکشن کاهش مییابد. زیرا این روش، فشار مستقیم روی عصب را از بین میبرد.
بیماران با سفتی مفاصل یا کاهش تحرک
کسانی که به دلیل مشکلات مفصلی یا خشکی در مهرهها با محدودیت حرکتی مواجه هستند، میتوانند با تراکشن به دامنه حرکتی طبیعی بازگردند. این روش باعث نرمی مفاصل و بازسازی فضای بینمهرهای میشود.
کسانی که نمیخواهند جراحی کنند
افرادی که تمایلی به انجام عمل جراحی ندارند یا شرایط جسمانی آنها اجازه جراحی را نمیدهد، میتوانند تراکشن را بهعنوان درمان جایگزین در نظر بگیرند. البته در چنین شرایطی، همکاری با پزشک ضروری است.
چه کسانی نباید از تراکشن استفاده کنند؟
همانطور که تراکشن برای برخی افراد مفید است، برای برخی دیگر میتواند خطرناک باشد. انجام تراکشن در این شرایط ممکن است باعث آسیب جدی یا تشدید بیماری شود:
بیماران با پوکی استخوان شدید
در افراد مسن یا کسانی که دچار پوکی استخوان پیشرفته هستند، تراکشن میتواند باعث شکستگیهای مهرهای یا آسیب بیشتر به استخوانها شود. تراکشن حتی با نیروی کم نیز ممکن است بهعلت شکنندگی استخوانها خطرناک باشد.
مبتلایان به تومور یا عفونت نخاعی
وجود تومور، التهاب یا عفونت در ناحیه ستون فقرات از جمله موارد منع جدی تراکشن است. هرگونه کشش در این شرایط میتواند منجر به گسترش تومور یا تشدید التهاب شود.
زنان باردار در ماههای خاص
اگرچه برخی از انواع تراکشن ممکن است برای زنان باردار بیخطر باشد، اما در اغلب موارد پزشکان توصیه میکنند که از انجام آن در سهماهه اول و سوم بارداری خودداری شود. چرا که تغییرات هورمونی و فیزیولوژیکی بدن در این دوران، شرایط را حساستر میکند.
افرادی با سابقه جراحی ستون فقرات
افرادی که قبلاً تحت عمل جراحی در ناحیه گردن یا کمر قرار گرفتهاند، باید قبل از انجام تراکشن حتماً با پزشک مشورت کنند. کشش در ناحیه جراحیشده میتواند منجر به باز شدن محل بخیه یا آسیب مجدد شود.
کسانی که دچار بیماریهای قلبی یا عروقی هستند
در برخی از انواع تراکشن، بهویژه تراکشن گردن، فشار موقتی به رگها و جریان خون وارد میشود. برای افرادی که دچار مشکلات قلبی یا عروقی هستند، این مسئله میتواند عوارضی به همراه داشته باشد.
